Dziś wielkie święto prawa do informacji obchodzone już od dziewięciu lat. Dzień ten został ustanowiony przez Sieć Rzeczników Prawa do Informacji 28 września 2003 roku. Pozarządowe Centrum Dostępu do Informacji Publicznej świętuje już piąty raz. W tym roku jest nam trochę smutno, ponieważ kilka dni temu prawo do informacji zostało mocno ograniczone przez polskie władze, ale wciąż istnieje. Trzeba z niego korzystać, żeby odwrócić sytuację. Obywatelska świadomość własnych praw jest teraz może nawet ważniejsza niż wcześniej, gdy wydawało się że przynajmniej na poziomie deklaracji politycznych Polska zmierza ku otwartym rządom. 

Access Info Europe walczy o dostęp obywateli Unii Europejskiej do informacji o tworzeniu prawa, które nas wszystkich dotyczy. Organizacja wygrała już sprawę w sądzie pierwszej instancji , ale Rada Unii Europejskiej złożyła apelację i namawia rządy krajów członkowskich do jej poparcia. Zwróćmy się do naszych europarlamentarzystów i Ministra Spraw Zagranicznych – Radosława Sikorskiego - aby stanęli po stronie obywateli i dostępu do informacji!

29 lipca 2011 roku, tuż przez ogłoszeniem wcześniejszych wyborów, rząd hiszpański udostępnił organizacji Access Info Europe projekt ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jej powstanie było obietnicą w kampanii wyborczej 2004 roku!

Po kilku tygodniach obywatelskich działań na rzecz jawności - które przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego musieli podjąć z powodu prób jej ograniczenia w nowelizacji ustawy o dostępie do informacji publicznej - zachęcamy do lektury artykułu doświadczonego watchdoga prawa do informacji, który niejeden system w życiu widział i od prawie dwudziestu lat broni prawa człowieka do informacji. Miłej lektury i refleksji na koniec ciężkiego miesiąca życzymy!   

Zmiany w ustawie o dostępie do informacji publicznej powinny obejmować jedynie przepisy dotyczące ponownego wykorzystywania informacji publicznej zgodnie z wymogami prawa Unii Europejskiej. Tak przewidywały założenia do nowelizacji ustawy. Tymczasem na etapie prac rządowych pojawiły się rozwiązania wykraczające poza ten zakres. Również nie wszystkie przepisy dostosowujące ustawę do wymogów prawa wspólnotowego są idealne. Poprośmy posłanki i posłów o możliwość zabrania głosu w tej sprawie i przedstawienia im innych punktów widzenia.  

Kolejną debatę z internautami, Premier rozpoczął od wyrażenia wątpliwości czy korespondencja mailowa pomiędzy osobami wykonującymi funkcje publiczne w ramach pełnienia obowiązków stanowi informację publiczną. Ponieważ, to my najprawdopodobniej zasialiśmy tę wątpliwość, to spieszymy z wyjaśnieniami.

Rzecznik Praw Obywatelskich sygnalizuje potrzebę podjęcia działań mających na celu zapewnienie skuteczności  prawa do uzyskiwania informacji publicznej z art. 61 Konstytucji RP

Tym razem skupimy się na filarze prawa do uzyskiwania informacji publicznej, który znajduje się w Konstytucji RP. Zagwarantowanie dostępu do informacji publicznej w akcje najwyższej rangi daje nam do zrozumienia, iż owe prawo „nie może być jedynie zbiorem techniczno-organizacyjnych postanowień. Musi odwoływać się do pewnych ideałów i wartości, podnosząc do godności prawa.”1

Informacja odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu państwa. Jej sprawny przepływ oraz powszechna dostępność pozwala kształtować i zespalać więzi obywateli z państwem a zarazem jest jednym z podstawowych czynników intensyfikującym więź społeczeństwa wpływając na jego rozwój.

Prawo do informacji uregulowane jest w przepisach prawa międzynarodowego, w tym w artykule 10 ust. 2 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który zapewnia obywatelom państw, które ratyfikowały konwencję: wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 1994 r., w którym podkreślono znaczenie prawa do informacji jako fundamentalnego prawa w demokracjach. Orzeczenie nie jest bezpośrednio związane z procedurami dostępu do informacji publicznej. Jednkaże bezwzględnie odnosi się do koncepcji jawności działania administracji.  

W uzasadniu wyroku poruszono zarówno kwestię zakresu prawa do informacji, charakteru informacji przetworzonej, jak i kwesti prawa do informacji jako prawa podmiotowego każdego człowieka.

Trybunał Konstytutycji orzekł o zgodności z Konstytucją przepisów usatw samorządowych w zakresie dostępu do informacji publicznej. Jednakże zakres prawa do informacji, co podkreślił Tybunał określony został w art. 61 Konstytucji, a przpeisy np. uchwał, czy też zarządzeń nie może wykraczać poza ramy techniczno-organizacyjne dostępu do informacji publicznej. 

Przedstawiamy polskie tłumaczenie wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka zapadłego w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej na gruncie art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (TASZ przeciwko Węgrom, nr 37374/05).  To przepis ważny dla wolności prawa do informacji. Zawarcie zasady swobody dostępu do informacji publicznej w dokumencie międzynarodowym tej rangi sprawia, że stanowi ona niezbywalne prawo człowieka.

Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z przepisu art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. Przepis art. 61 Konstytucji stanowi podstawę dostępu do informacji publicznej. Dwa pierwsze ustępy tego przepisu określają wprost do jakich informacji mamy dostęp i jak realizowane jest prawo do informacji.  

Od 2002 roku, w prawie pięćdziesięciu krajach świata, 28 września obchodzi się Międzynarodowy Dzień Prawa do Informacji. O jakiej informacji mowa? Oczywiście o informacji publicznej.

Podczas Tygodnia Informacji Publicznej oraz z okazji Dnia Prawa do Informacji pojawiło się sporo informacji o tych wydarzeniach w mediach oraz stronach internetowych.

 Ideą działalności FOIAnet jest  zebranie dobrych i złych praktyk oraz wymiana doświadczeń.

4 czerwca20 lat – wiek pokolenia, które nie zna z autopsji obowiązkowego entuzjazmu czynów społecznych, punktów za pochodzenie dodawanych na egzaminach wstępnych na uczelnie wyższe, pełnego zatrudnienia (choćby opartego o zasadę ”czy się stoi czy się leży dwa tysiące się należy”) i innych, czasem nostalgicznie, czasem krytycznie przedstawianych przejawów życia  społecznego minionej epoki. Jak wiele się zmieniło, co jest wynikiem zmian ustrojowych, a co przejawem zmian cywilizacyjnych?