Pozarządowe Centrum Dostępu do Informacji Publicznej

Zobacz także:

Kto ma mienie publiczne musi informować
Co właściwie świętujemy 28 września?
Strony poświęcone dostępowi do informacji publicznej

Akt administracyjny

Akt administracyjny jest to wyrażenie woli organu administracji w indywidualnej sprawie, skierowane z reguły do konkretnego adresata. Aktem administracyjnym jest np. powołanie do wojska, wydanie prawa jazdy, wydanie zezwolenia na budowę domu, czy też postanowienie organu administracji o nadaniu nazwy ulicy.

Anonimizacja                                                                                           

Poddanie posiadanych danych procesowi uniemożliwiającemu rozpoznanie osób, których dotyczą np. poprzez usunięcie wszystkich informacji o imionach i nazwiskach, czy miejscach zamieszkania.

Czynności materialno—techniczne

Są to czynności faktyczne wykonywane przez organy administracji i zatrudnionych urzędników. Czynnością faktyczną jest np. przyjęcie przez kasjera urzędu skarbowego należnego podatku, napisanie pisma na maszynie, czy też gromadzenie akt dotyczących poszczególnych podmiotów gospodarczych wpisanych do ewidencji. Należy zwrócić szczególną uwagę, że pismo stwierdzające, iż żądana przez nas informacja nie jest informacją publiczną ma właśnie charakter czynności materialno-technicznej.

Decyzja administracyjna

Decyzja jest aktem administracyjnym. który zawiera rozstrzygnięcie w danej sprawie; może ona dotyczyć całości sprawy lub jej części, może również w inny sposób kończyć postępowanie w danej instancji w określonej sprawie, np. przez umorzenie postępowania. Decyzja administracyjna powinna zawierać następujące elementy:

• oznaczenie organu administracji
• datę wydania;
• oznaczenie strony lub stron postępowania;
• powołanie podstawy prawnej zawartego w decyzji rozstrzygnięcia sprawy;
• rozstrzygnięcie sprawy, w której toczyło się postępowanie;
• uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia (wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione ; dowodów, na których się oparł przy wydawaniu rozstrzygnięcia ; wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji);
• pouczenie o tym, czy od decyzji przysługuje odwołanie, a jeżeli przysługuje, to w jakim trybie;
• podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji;
• pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego — jeżeli takie możliwości przysługują.

    Decyzja administracyjna powinna być sporządzona w formie pisemnej.

Dane osobowe

Dane osobowe to nformacje o osobach zebrane w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach, w innych zbiorach ewidencyjnych i w systemach informatycznych, oraz zbiory danych osobowych sporządzanych doraźnie, wyłącznie ze względów technicznych, szkoleniowych lub w związku z dydaktyką w szkołach wyższych, a po ich wykorzystaniu niezwłocznie usuwanych albo poddanych anonimizacji (art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, Dz. U. Nr 101, poz. 926 z 2002 r.)

Funkcjonariusz publiczny                                                                   

Funkcjonariuszem publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit b uodip) – zgodnie z art. 115 § 13 Kodeksu karnego (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z 1997 r.) jest:

1) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej,
2) poseł, senator, radny,
2a) poseł do Parlamentu Europejskiego,
3) sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy,
4) osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych,
5) osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe,
6) osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej,
7) funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej,
8) osoba pełniąca czynną służbę wojskową.

Informacja przetworzona                                                                   

Informacja przetworzona to informacja publiczna udzielana przez podmiot zobowiązany do jej udzielenia, której przygotowanie związane było z wykonaniem czynności polegających na zebraniu, opracowaniu i przygotowaniu od udostępnienia informacji.

Osoba pełniąca funkcje publiczne

Osoba, której działalność związana jest z pełnieniem publicznych funkcji i wykonująca zadania związane z wykorzystaniem środków publicznych.

Orzeczenie

Decyzja (wyrok, postanowienie sądu, decyzja administracyjna) podejmowana w trakcie stosowania prawa przez uprawnione podmioty (sądy, organy administracji publicznej), której skutkiem jest obowiązek wykonania obowiązującego prawa przez podmioty wskazane w danym orzeczeniu.

Organ pochodzący z wyboru

Organ administracji publicznej, którego członkowie pochodzą z powszechnych wyborów.

Organ wyższego stopnia

W stosunku do organów gmin są to na ogół samorządowe kolegia odwoławcze, jednakże w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej będą to wojewodowie,

• w stosunku do kierowników urzędów rządowej administracji ogólnej - wojewodowie,
• w stosunku do wojewodów - właściwi w sprawie ministrowie,
• w stosunku do innych organów administracji rządowej, państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych - odpowiednie organy nadrzędne i właściwi ministrowie,
• w stosunku do organów organizacji społecznych - odpowiednie organy wyższego stopnia tych organizacji, a w razie ich braku -organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością.

Organy administracji publicznej

Jest to organ, który zajmuje się wykony waniem prawa, a nie jego stanowieniem. Zajmuje się zatem tym, co pozostaje z całości zadań państwa po wyłączeniu działalności ustawodawczej i sądowniczej. Organy administracji publicznej dzieli się na organy administracji rządowej, jak np. Prezes Rady Ministrów czy wojewoda i administracji samorządowej – np. wójt.

Orzeczenie

Orzeczenie to decyzja (wyrok, postanowienie sądu, decyzja administracyjna) podejmowana w trakcie stosowania prawa przez uprawnione podmioty (sądy, organy administracji publicznej), której skutkiem jest obowiązek wykonania obowiązującego prawa przez podmioty wskazane w danym orzeczeniu.

Postępowanie administracyjne

Tryb, w jakim organy administracji państwowej rozpoznają indywidualne sprawy wymagające rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. W toku postępowania administracyjnego przepisy odpowiednich ustaw czy rozporządzeń zostają zastosowane do konkretnej sytuacji, w wyniku czego wydana zostaje przez organ administracji określona decyzja
    
Zasady postępowania administracyjnego

• praworządności,
• pogłębienia zaufania do obywateli,
• informowania stron o ich prawnych prawach i obowiązkach,
• szybkości i wnikliwości postępowania,
• pisemności,
• dwuinstancyjności,
• trwałości decyzji administracyjnych,
• sądowy i kontroli decyzji administracyjnej.

Postępowanie sądowe w sprawach administracyjnych

Od prawomocnej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżania. Skargę w przypadku spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia w danej sprawie. Skargę wnosi się do WSA za pośrednictwem organu któremu działanie lub bezczynność zaskarżamy. Organ ten ma 15 dni na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) musi rozpatrzyć skargę w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią. WSA rozstrzyga skargę wyrokiem.

Rozporządzenie

Rozporządzenie stanowi źródło prawa, może być wydane  wyłącznie przez Radę Ministrów, Prezesa Rady Ministrów, poszczególnych ministrów, Prezydenta, Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, w celu wykonania ustaw i na podstawie zawartego w nich szczegółowego upoważnienia do wydania danego rozporządzenia.

Skarga

Środek prawny umożliwiający odwołanie się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od rozstrzygnięć podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, które jej nie udzieliły.

Tajemnica przedsiębiorstwa                                                                         

Są to wszystkie nieujawnione informacje podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, które dotyczą informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych informacji posiadających wartość gospodarczą, w tym informacje handlowe, powstałe w wyniku podejmowania współpracy z innymi przedsiębiorcami.

Tajemnica służbowa

To informacja podlegająca ograniczeniu w udostępnieniu ze względu na ochronę ważnej i uzasadnionej tajemnicy powstałej w trakcie wykonywania określonej pracy, której zadaniem jest ochrona innego ważnego dobra prawnie chronionego (np. tajemnica notarialna, adwokacka, bankowa, ubezpieczeniowa, lekarska).

Terminy

Terminy dzielimy na :

• zwykłe - nie powinny być uchybiane, bo dezorganizuje to postępowanie administracyjne. Jednak uchybienie terminu zwykłego nie powoduje żadnych negatywnych konsekwencji dla czynności postępowania

• zawite - to terminy, których naruszać nie wolno, bowiem czynność dokonana po upływie takiego terminu jest nieważna i prawnie bezskuteczna (np. termin do złożenia zażalenia (7 dni), odwołania (14 dni) itp.)

Uchylenie, zmiana lub stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej

Uchylenia lub zmiany decyzji dokonuje organ, który ją wydał lub organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jeżeli na mocy ostatecznej decyzji strona nabyła prawo, wówczas decyzja może być uchylona.

Dzieje się tak, jeżeli:

• przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony;
• strona wyraziła na to zgodę, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu.

Stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej dokonuje organ wyższego stopnia (jeżeli decyzję wydał naczelny organ administracji, to ten sam organ, który ją wydał). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu jeżeli zaszła jedna z okoliczności wymienionych w kodeksie postępowania administracyjnego.

Ustawa

Najwyższe źródło prawa powszechnie obowiązującego w Polsce, uchwalana jest przez Parlament i ogłaszana w Dzienniku ustaw, może regulować wszelkie dziedziny funkcjonowania państwa, zakres zawartych w niej regulacji nie może być sprzeczny z Konstytucją.

Wznowienie postępowania

Jeżeli postępowanie w określonej sprawie zostało zakończone ostateczną decyzją czyli taką od której nie przysługuje odwołanie, możliwe jest jego wznowienie, jeżeli zajdą określone przepisami kodeksu okoliczności, z których najważniejsze to:

• fałszywość dowodów, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności;
• wydanie decyzji w wyniku przestępstwa;
• wydanie decyzji przez organ lub urzędnika, który powinien być wyłączony z postępowania w sprawie;
• nieuczestniczenie strony w postępowaniu — bez jej winy;
• wyjście na jaw nowych okoliczności istotnych dla sprawy lub nowych dowodów.

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania od decyzji organu administracji można odwołać się do organów wyższego stopnia.

Zasada dwuinstancyjności doznaje ograniczenia jedynie w odniesieniu do decyzji wydanych w pierwszej instancji przez ministra, samorządowe kolegia odwoławcze. Od tych decyzji przysługuje jedynie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek taki powoduje obowiązek powtórnego rozpatrzenia sprawy, dotyczy decyzji ostatecznych i jest rozpoznawany przez ten sam organ.