Pozarządowe Centrum Dostępu do Informacji Publicznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Roberta W. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.

Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Werpachowska. Sędziowie WSA: Asesor Andrzej Kołodziej, Asesor Jacek Fronczyk (spr.). Protokolant: Agnieszka Kolasa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Roberta W. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie dostępu do informacji publicznej

1) zobowiązuje Ministra Infrastruktury do rozpatrzenia wniosku skarżącego Roberta W. z dnia 10 grudnia 2003 r. w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku;

2) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego Roberta W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 10 grudnia 2003 r. Robert W. wystąpił do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów o udostępnienie akt spraw dotyczących "Rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 29.09.2001 r. Dz. U. 01.120.1283 i Rozp. RM z dnia 26.08.2003 r. Dz. U. 03.174.1683 w sprawie ustalenia sieci autostrad, dróg ekspresowych oraz dróg o znaczeniu obronnym, a w szczególności odcinek drogi "Zbójecka Góra" - Rabka-Zabornia Rabka Wyżna".

W dniu 15 grudnia 2003 r. Centrum Informacyjne Rządu wystąpiło do Rzecznika Prasowego Ministerstwa Infrastruktury o przygotowanie informacji zgodnie z wnioskiem Roberta W. i przekazanie jej do CIR celem udzielenia odpowiedzi. W związku z nieprzekazaniem przez Ministerstwo Infrastruktury żądanych informacji, w dniu 8 stycznia 2004 r. Centrum Informacyjne Rządu przekazało wniosek Roberta W. Ministerstwu z prośbą o udzielenie odpowiedzi wraz z informacją i przekazanie jej bezpośrednio na adres wnioskodawcy.

W dniu 15 marca 2004 r. skarżący skierował do Prezesa Rady Ministrów skargę na przewlekłe i biurokratyczne załatwianie jego sprawy, wzywając jednocześnie instytucje rządowe do usunięcia naruszenia prawa.

W dniu 24 marca 2004 r. powyższa skarga została przekazana do Ministerstwa Infrastruktury z prośbą o pilne udzielenie odpowiedzi na wniosek Roberta W.
Podjęta za pośrednictwem poczty elektronicznej korespondencja Roberta W. z pełniącym obowiązki Dyrektora Biura Komunikacji Społecznej Ministerstwa Infrastruktury doprowadziła do przekazania skarżącemu w dniach 7 kwietnia 2004 r. i 4 czerwca 2004 r. wyjaśnień w sprawach dokumentacji, o udostępnienie której wnosił.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Robert W. zarzucił Ministrowi Infrastruktury bezczynność w nierozpatrzeniu jego wniosku z dnia 10 grudnia 2003 r. zgodnie z wymogami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, powołując się na udzielone skarżącemu drogą elektroniczną w dniach 7 kwietnia 2004 r. i 4 czerwca 2004 r. odpowiedzi. Zdaniem organu, wskazuje to na bezprzedmiotowość skargi i potrzebę oddalenia, ewentualnie odrzucenie jej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Robert W. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił bezczynność Ministra Infrastruktury polegającą na nieudzieleniu informacji zgodnie z jego wnioskiem z dnia 10 grudnia 2003 r., w którym domagał się przesłania akt spraw dotyczących "Rozporządzeń Rady Ministrów z dnia 29.09.2001 r. Dz. U. 01.120.1283 i Rozp. RM z dnia 26.08.2003 r. Dz. U. 03.174.1683 w sprawie ustalenia sieci autostrad, dróg ekspresowych oraz dróg o znaczeniu obronnym, a w szczególności odcinek drogi "Zbójecka Góra" - Rabka-Zabornia Rabka Wyżna".

Zarzut bezczynności organu zawsze musi być rozpatrywany na gruncie konkretnej regulacji prawnej. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) odnosi się jedynie do udzielania informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy.

Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 ustawy). Informacje publiczne można podzielić na dwie grupy. Z uwagi na treść art. 1 ust. 2 można wyodrębnić informacje, które podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie zawartym w omawianej ustawie, bądź też takie, które podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. Dotyczy to również art. 6 ustawy, w którym mogą znaleźć się oba wymienione typy. Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informacja publiczna dotyczy więc sfery faktów.

Może powstać w związku z tym pytanie, czy informacja publiczna odnosi się do informacji o prawie? Zasadniczo informacja taka stanowi w świetle przedstawionego określenia informację publiczną. Jednakże w tym przypadku wchodzi w grę odrębna regulacja przewidziana w art. 1 ust. 2 ustawy. Stąd dostęp do treści aktów normatywnych odbywa się na zasadach określonych ustawą z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718 z późn. zm.). Informację udzielaną w trybie omawianej ustawy stanowić będą natomiast wiadomości o projektowanych aktach normatywnych czy aktach nieogłoszonych. Robert W. domagał się dokumentów dotyczących tworzenia rozporządzeń Rady Ministrów, zatem w niniejszej sprawie ustawa o dostępie do informacji publicznej znajduje zastosowanie.

Dokumenty tworzone przez organy władzy publicznej podczas procesu legislacyjnego stanowią, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, informacje o sprawach publicznych, a stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. c, i, d,  będąc rodzajem informacji dotyczącej sposobu stanowienia aktów publicznoprawnych i sposobu przyjmowania i załatwiania spraw, podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach w niej określonych.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Organ może odmówić udzielenia informacji z uwagi na ochronę tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. W zależności od rodzaju tajemnicy wnioskodawcy służy wówczas, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, bądź skarga do sądu administracyjnego, bądź powództwo do sądu powszechnego (art. 22 ustawy).

Należy przy tym podkreślić, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji.

Bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Z kolei stanowisko organu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji, przybiera, jak wskazano powyżej, procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.).

Przedstawienie informacji zupełnie innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, lub też informacji zupełnie wymijającej, może powodować jego uzasadnione wątpliwości co do tego, czy organ w ogóle udzielił odpowiedzi. Sąd przyjął, że postawiony przez skarżącego zarzut bezczynności organu jest zasadny. Minister Infrastruktury nie udzielił bowiem żądanej informacji zgodnie z wnioskiem. Zresztą w przekazanej skarżącemu notatce, będącej swoistym "streszczeniem" informacji, o które wnioskował, zaznaczono, że samo podsumowanie opracowania, które jest przedmiotem zainteresowania skarżącego, liczy kilkaset stron, co wyraźnie wskazuje na świadome ograniczenie dostępu do dokumentacji i potwierdza zwłokę Ministra.

Jeżeli udostępnienie informacji nie może zostać zrealizowane zgodnie z wnioskiem, wówczas dysponent ma prawo zaproponować inny sposób załatwienia sprawy. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Z tych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zobowiązał organ do załatwienia wniosku Roberta W., zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej.

W oparciu o art. 200 i art. 209 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz Roberta W. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.