Pozarządowe Centrum Dostępu do Informacji Publicznej

Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras.
Sędziowie WSA: Asesor Przemysław Szustakiewicz, Asesor Janusz Walawski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Stanisława Z. na decyzję Rada Gminy L. w przedmiocie informacji publicznej zobowiązał do wydania aktu.

W dniu 13 stycznia 2004 r. Stanisław Z. złożył wniosek do Wójta Gminy L. o udostępnienie mu protokołu w postaci kopii, z kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia 9 stycznia 2004 r.

Tego samego dnia jednak zapoznał się w Urzędzie Gminy w L. z wyżej wymienionym protokołem do strony 113. Niezależnie od powyższego, Wójt Gminy pismem z dnia 27 stycznia 2004 r. poinformował skarżącego, że powyższy protokół jest udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej.

Kolejnym wnioskiem z dnia 30 marca 2004 r. skarżący zwrócił się Wójta, w związku z prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w N. postępowaniem przygotowawczym w sprawie braku pozwolenia wodnoprawnego dla Zakładu Wodociągów i Kanalizacji, o udostępnienie mu informacji dotyczącej okresu, w jakim gmina bez pozwolenia wodnoprawnego:

1) wprowadzała ścieki oczyszczone z oczyszczalni gminnej w M. do rzeki W.;
2) wprowadzała oczyszczone ścieki popłuczne ze stacji uzdatniania wody;
3) pobierała wody podziemnie z ujęcia w W. dla potrzeb wodociągu gminnego.

Jak podał we wniosku, informacja powyższa jest mu potrzebna do dołączenia do akt powyższej sprawy, w której posiada status pokrzywdzonego, oraz dla Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych. Pismem z dnia 22 kwietnia 2004 r. ponowił powyższy wniosek. Wójt Gminy L. pismem z dnia 26 czerwca 2004 r. poinformował skarżącego, że w zakresie przedmiotowego wniosku wymienione organy mogą zażądać bezpośrednio od organu informacji na powyższy temat.

Wnioskiem z dnia 19 marca 2004 r. skarżący zwrócił się z następnym wnioskiem do Wójta Gminy L. o udostępnienia mu informacji dotyczących zasad przeprowadzenia przetargu na pozbycie się nieruchomości oznaczonych w KW nr 375, a stanowiących własność gminy. Wójt Gminy L. pismem z dnia 1 kwietnia 2004 r. poinformował skarżącego, że musi on wykazać, iż informacja ta jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. W odpowiedzi na powyższe, skarżący w piśmie z dnia 16 kwietnia 2004 r. ponowił swoją prośbę zarzucając organowi, że nie ma on prawa żądać wykazania przez stronę interesu prawnego bądź faktycznego.

Wnioskiem z dnia 12 maja 2004 r. skarżący zwrócił się do powyższego organu o udostępnienie mu kopii uchwały Regionalnej Izby Obrachunkowej, dotyczącej zastrzeżeń Wójta do wystąpienia pokontrolnego. Wniosek ten ponowił w piśmie z dnia 14 maja 2004 r. Wójt Gminy L. pismem z dnia 19 maja 2004 r. poinformował skarżącego, że żądany dokument zostanie mu przekazany w terminie do dnia 26 maja 2004 r., a ponadto zostanie opublikowany w Biuletynie Informacji Publicznej. Kolejnym pismem, z dnia 25 maja 2004 r., organ poinformował skarżącego, że wnioskowana przez skarżącego uchwała jest już dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej.

Kolejnym wnioskiem, z dnia 18 maja 2004 r., skarżący zwrócił się do Wójta o przekazanie mu wykazu inwestycji gminnych, finansowanych z budżetu gminnego za lata 2002-2004.
Pismem z dnia 25 maja 2004 r. Wójt Gminy L. poinformował skarżącego, że powyższe informacje zawarte są w sprawozdaniach z wykonania budżety gminy na poszczególne lata i dokumenty te zostały skarżącemu, jako radnemu, doręczone. Natomiast szczegółowe informacje są podawane radnym w trakcie omawiania budżetu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił Wójtowi Gminy L. bezczynność w zakresie rozpoznania jego wniosków i w uzasadnieniu stwierdził, że w zakresie wniosków z dnia 13 stycznia 2004 r., z dnia 31 marca 2004 r. i z dnia 19 marca 2004 r. organ w żaden sposób nie rozpatrzył do chwili obecnej jego żądań, natomiast co do wniosku z dnia 12 maja 2005 r. nie rozpatrzył go w formie wskazanej w żądaniu, tzn. przesłanie mu kopii uchwały. Natomiast co do wniosku z dnia 18 maja 2004 r., odpowiedź organu jest "nie na temat".W ocenie skarżącego, odmowa udzielenie mu informacji, powinna zapaść w formie decyzji.

W odpowiedzi na skargę, Wójt Gminy L. wniósł o jej oddalenie i w uzasadnieniu powołał się na opisany już powyżej stan faktyczny konstatując, że nigdy nie pozostawał w bezczynności, odpowiadając systematycznie na wszystkie wnoszone przez skarżącego wnioski. W zakresie wniosku z dnia 13 stycznia 2004 r., skarżący zapoznał się z protokołem w tym samym dniu, jednakże do strony 113, a w odpowiedzi został poinformowany, że protokół ten znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej.
Odnośnie zaś wniosku z dnia 30 marca 2004 r. stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, działanie tej ustawy jest wyłączone, gdy dostęp do informacji regulują inne przepisy, zaś skarżący chciał tę informację uzyskać w celu przedłożenia jej prokuratorowi.
Z kolei, co do wniosku z dnia 19 marca 2004 r., stwierdził, iż faktycznie nie można żądać od strony wykazania interesu prawnego lub faktycznego, jednakże mając za podstawę art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy organ chciał poznać, w jakim zakresie uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Odnosząc się w dalszej części odpowiedzi na skargę do wniosku z dnia 12 maja 2004 r. organ stwierdził, że powyższa informacja zawarta jest w BIP, zaś wniosek z dnia 18 maja jest bezpodstawny, bowiem skarżący brał udział w rozpatrywaniu powyższych sprawozdań.

W piśmie procesowym z dnia 11 listopada 2004 r. skarżący podtrzymał złożoną przez siebie skargę, a organ w piśmie złożonym przed rozprawą dodatkowo stwierdził, że nie miał obowiązku udzielenia informacji skarżącemu, bowiem jest on radnym i w tej sytuacji nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 2 ust. 1 ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Z kolei, zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają przepisy art. 3 § 2 pkt 1-4 tejże ustawy. Stąd też zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w tym zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie, organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.

Skarga analizowana pod tym kątem, w zakresie wniosków skarżącego z dnia 30 marca 2004 r. i z dnia 19 marca 2004 r., zasługuje na uwzględnienie.

Na samym wstępie stwierdzić jednak należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), wójt gminy jest organem mieszczącym się w pojęciu władzy publicznej, a zatem podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji publicznej. Natomiast według art. 2 ust. 1 ustawy, każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej i jest to prawo podmiotowe każdego człowieka. Zatem stanowisko organu sprowadzające się do tezy, że radny nie może korzystać z tego prawa w stosunku do wójta gminy, jest chybione. Jedyne zastrzeżenia, co do tego prawa, przewidziane są w art. 5 ustawy, a mianowicie prawo to podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, jak również prawo to podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

Ponadto Wójt Gminy jest w posiadaniu żądanej informacji, a więc zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy zobowiązany jest do jej udzielenia. Jednocześnie informacje dotyczące wprowadzania ścieków oczyszczonych z oczyszczalni gminnej do rzeki, wprowadzania oczyszczonych ścieków popłucznych ze stacji uzdatniania wody, pobierania wody dla potrzeb wodociągu gminnego oraz informacja dotycząca zasad przeprowadzenia przetargu na pozbycie się nieruchomości stanowiących własność gminy stanowią informację o sprawach publicznych, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy. Dodatkowo informacje te są wyszczególnione w art. 4 ust. 1 pkt 4b, jako rodzaje informacji, które podlegają udostępnieniu w tym trybie.

Stosownie do brzmienia art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Organ może odmówić udzielenia informacji z uwagi na ochronę tajemnic ustawowo chronionych, jednakże odmowa ta winna być dokonana w formie decyzji administracyjnej. Natomiast bezczynność organu na gruncie powyższej ustawy polega na tym, że organ będąc zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy mówiąc, z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie informacji publicznej.

W rozpoznawanej zaś sprawie, w zakresie wskazanych już wyżej wniosków, sytuacja taka miała miejsce, bowiem skarżącemu nie zostały udzielone w powyższym zakresie żadne informacje. W tym miejscu stwierdzić należy, że uzasadnienie wniosku skarżącego z dnia 30 marca 2004 r. sprowadzające się do faktu, iż ma zamiar załączyć uzyskaną informację do prowadzonej sprawy karnej, nie ma żadnego znaczenia w przedmiocie jego prawa do uzyskania powyższej informacji. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 2 ustawy, od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Tym bardziej zatem nie można trwać w bezczynności i usprawiedliwiać ją w odpowiedzi na skargę faktem, że dostęp do tej informacji regulują inne przepisy. Te inne bowiem przepisy nie dotyczą skarżącego, lecz ewentualnie organów ścigania i faktycznie zebranie przez te organy materiałów do sprawy ma oparcie w przepisach procedury karnej.

Co zaś się tyczy uzależnienia przekazania informacji na wniosek skarżącego z dnia 19 marca 2004 r. od wykazania przez niego interesu publicznego stwierdzić po pierwsze należy, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy powinność ta spoczywa w razie żądania udzielenia informacji przetworzonej. Za taką zaś można jedynie uznać informację, która co do zasady wymaga np. dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie pewnych określonych środków osobowych i finansowych.
W ocenie Sądu, w żadnej mierze nie można uznać informacji w zakresie zasad przeprowadzenia przetargu za informację przetworzoną.

Po drugie zaś, gdyby nawet hipotetycznie uznać, iż jest to informacja przetworzona, to godzi się dodać, że niewskazanie przez skarżącego interesu publicznego nie usprawiedliwia organu do trwania w bezczynności lub wydania w tym względzie nawet decyzji odmownej.

Nietrudno bowiem sobie wyobrazić sytuację, gdy z pewnych względów wnioskodawca, mimo iż co do zasady spoczywa na nim - zgodnie z regułą koniecznego współdziałania organu i podmiotu ubiegającego się o załatwienia określonej sprawy w określony sposób - powinność wykazania interesu publicznego, nie jest w stanie go wykazać.

Ma to swoje uzasadnienie chociażby w fakcie, że ów interes jest obiektywnie trudny do zdefiniowania. W takiej sytuacji organ prowadzący postępowanie w sprawie powinien w ramach wspomnianej powinności współdziałania - stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a. - z urzędu zbadać, czy w danej sprawie występuje interes publiczny, uzasadniający udzielenie zainteresowanej stronie przetworzonej informacji publicznej. W rozpoznawanej zaś sprawie organ zaniechał całkowicie wykonania owej powinności.

Reasumując, w zakresie powyższych wniosków organ do dnia orzekania nie udzielił skarżącemu informacji ani też nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia, a zatem pozostawał w bezczynności.

Natomiast co do pozostałych wniosków, skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy, udostępnienie informacji następuje w drodze:

1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej,
2) udostępniania na wniosek, jeżeli nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych, bądź przez zainstalowanie w powyższych miejscach urządzenia umożliwiającego zapoznanie się z ta informacją,
3) wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia.

W zakresie wniosku z dnia 13 stycznia 2004 r., skarżący żądał udostępnienia mu kopii protokołu z Kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej z dnia 9 stycznia 2004 r. i Wójt Gminy pismem z dnia 27 stycznia 2004 r. poinformował go, że powyższa informacja zawarta jest już w Biuletynie Informacji Publicznej. Podobnie rzecz się ma z wnioskiem skarżącego z dnia 12 maja 2004 r. o udostępnienie kopii uchwały Regionalnej Izby Obrachunkowej dotyczącej zastrzeżeń Wójta do wystąpienia pokontrolnego.
W tej sytuacji Wójt Gminy również poinformował skarżącego, pismami z dnia 19 i 25 maja 2004 r., o udostępnieniu powyższej informacji w Biuletynie Informacji Publicznej. Natomiast na wniosek skarżącego z dnia 18 maja 2004 r. o przekazanie mu wykazu inwestycji gminnych finansowanych z budżetu gminnego za lata 2002-2004, organ pismem z dnia 25 maja 2004 r. odpowiedział, że powyższe informacje są zawarte w sprawozdaniach z wykonania budżetu gminy na poszczególne lata i dokumenty owe zostały skarżącemu, jako radnemu, już doręczone.

Zatem nie sposób mówić, że Wójt Gminy L. pozostawał w bezczynności, skoro informacje owe zostały już skarżącemu, w sposób wyżej opisany, przekazane. Odrębną zaś kwestią i niepodlegającą badaniu w rozpoznawanej sprawie jest to, że odpowiedzi te nie satysfakcjonowały wymienionego. Zauważyć bowiem należy, że skarga została złożona na bezczynność, nie zaś na czynność udzielenia informacji. Warto w tym miejscu zasygnalizować jeszcze, że skarżący we wnioskach z dnia 13 stycznia 2004 r. i z 12 maja 2004 r. nie żądał dostarczenia mu załączników do protokołów, zaś w sprawozdaniu końcowym, przy udzielaniu absolutorium, znajdował się - jak podał na rozprawie przed Sądem - wykaz remontowanych szkół.

W tym stanie rzeczy, w części dotyczącej uwzględnienia skargi na mocy art. 149, a w części oddalającej skargę ma mocy 151 i w zw. z art. 132, zaś w sprawie kosztów na podstawie art. 206 cytowanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.