Pozarządowe Centrum Dostępu do Informacji Publicznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Piotra B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 13 września 2004 r., (...) w przedmiocie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej - uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; (...).

Uzasadnienie

Piotr B. w dniu 8.06.2004 r. złożył wniosek adresowany do Prezydenta miasta K. o przekazanie mu na nośniku CD:

a/ nagrania przebiegu sesji Rady Dzielnicy XIII w okresie od 10.12.2002 r. do 1.06.2004 r. oraz LII sesji tejże Rady z 20.11.2001 r.,

b/ nagrania sesji Rady miasta K. w okresie od 1.01.2000 r. do 1.11.2002 r.

W odpowiedzi na wniosek otrzymał od Dyrektora Magistratu powiadomienie z dnia 21.06.2004 r., w którym, powołano się na art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z 6.09.2001 r. i stwierdzono brak technicznych możliwości przekazania wnioskodawcy żądanych wniosków, gdyż ze względów technicznych kasety z nagraniami nie są archiwizowane, ale używane do kolejnych nagrań. Oświadczono, że nie ma archiwalnych materiałów tego rodzaju, a wnioskodawca może zapoznać się jedynie z protokołami sesji Rady Dzielnicy XIII, które zostaną mu udostępnione do wglądu po wcześniejszym uzgodnieniu terminu. Natomiast wnioskodawcy mogą zostać udostępnione (do wglądu lub w wersji elektronicznej) stenofonogramy z przebiegu posiedzeń sesji IV kadencji Rady Miasta K., natomiast stenofonogramy z poprzednich kadencji są w Archiwum, gdzie również mogą zostać udostępnione.

W kolejnym piśmie z 28.06.2004 r. skierowanym do Prezydenta K. Piotr B. podaje, że do chwili obecnej nie uzyskał wnioskowanych materiałów ani wiarygodnej informacji o ich zniszczeniu lub brakowaniu (w dacie złożenia wniosku część wnioskowanych materiałów np. nagrań sesji Rady Dzielnicy XIII było w posiadaniu UMK). Obowiązek przechowywania nagrań zarówno z sesji Rady Miasta jak i Dzielnic wynika z ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, o czym był informowany m.in. pracownik UMK oddelegowany do obsługi Dzielnicy XIII. Dlatego ponawia wniosek o dostęp do nagrań obrad sesji (w tym Rady Dzielnicy XIII).
W przypadku braku możliwości przeniesienia nagrań analogowych na nośnik cyfrowy (własna płyta CD) prosi o udostępnienie nagrań (kaset) z możliwością ich odsłuchania oraz przegrania na własne kasety. Prosi także o dostarczenie kserokopii sporządzonych już stenogramów lub stenofonogramów (lub ich fragmentów) z obrad Rady Dzielnicy XIII we wnioskowanym okresie oraz stenofonogramów w formie plików (CD).

W odpowiedzi na to pismo Dyrektor Magistratu w dniu 6.07.2004 r. wystosował kolejne powiadomienie; w którym powtórzył twierdzenia zawarte w poprzednim powiadomieniu o braku technicznych możliwości pozwalających na udostępnienie danej informacji w sposób określony we wniosku. W szczególności, co do udostępnienia nagrań (taśm magnetofonowych) stwierdzono, że po przejęciu protokołów z sesji Rady Dzielnicy XIII taśmy magnetofonowe zostały wykorzystane do rejestracji przebiegu kolejnych sesji. To samo dotyczy nagrań z sesji Rady miasta K.

Powołano się na art. 14 ust. 2 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej i zaproponowano Piotrowi B. złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sposób lub w formie, o których wcześniej wspomniano. Pouczono Piotra B., że niezłożenie takiego wniosku w terminie 14 dni od doręczenia powiadomienia skutkuje umorzeniem postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

Decyzją Prezydenta miasta K. z 26.07.2004 r., (...), wydaną na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198) umorzono postępowanie o udostępnienie informacji publicznej. Stwierdzono, że ze względów technicznych kasety z nagraniami przebiegu obrad sesji Rady Dzielnicy i Miasta nie są archiwizowane, a jedynie przechowywane do przyjęcia kolejnego protokołu. Później taśmy są wykorzystywane do rejestracji kolejnych sesji. Z obrad sesji Rady Miasta K. sporządzany jest stenofonogram. Istnieje możliwość uzyskania wglądu do protokołu i stenofonogramów, a także udostępnienia stenofonogramów z sesji Rady Miasta K. w wersji elektronicznej.
Organ stwierdził, że Piotr B. w dniu 28.06.2004 r. zmienił wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w związku z tym ponownie w dniu 6.07.2004 r. został powiadomiony o braku możliwości technicznych pozwalających na udostępnienie danej informacji w sposób określony we wniosku, a także o pozostałych możliwościach udostępnienia informacji, jednakże w terminie 14 dni nie złożył takiego wniosku, co spowodowało w konsekwencji umorzenie postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

W odwołaniu od tej decyzji Piotr B. podniósł, że w terminie składania wniosku 8.06.2004 r. oraz udzielenia na niego odpowiedzi (21.06.2004 r.) Dzielnica XIII była w posiadaniu nagrań m.in. z sesji z dnia 1.06.2004 r. Dodaje, że nie udzielono mu żadnej informacji w zakresie poszukania stenogramów z obrad Dzielnicy XIII.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 13.09.2004 r., (...), wydaną na podstawie art. 14 ust. 2, art. 16 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198 ze zm.) oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymano decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu przytoczono treść przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwłaszcza art. 14 oraz powołano się na pisma Dyrektora Magistratu z dnia 21.06. i 6.07.2004 r. Stwierdzono, że w dniu 28.06.2004 r. Piotr B. wskazał w jaki sposób chce zapoznać się z informacją publiczną, a mianowicie wniósł o udostępnienie nagrań oraz kserokopii stenogramów lub stenofonogramów w formie plików.

Zdaniem SKO strona została poinformowana pismem z 6.07.2004 r. ponownie o możliwościach technicznych udostępnienia żądanych nagrań i poproszona o zajęcie stanowiska w ciągu 14 dni. Ponieważ na to pismo strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi, organ I instancji słusznie umorzył postępowanie w oparciu o art. 14 ust. 2 in fine o dostępie do informacji publicznej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Piotr B. wnosi o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławcze i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuca, iż doszło do naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 1 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 10 par. 1, art. 7-8, art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa.

Zdaniem skarżącego naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy polegało na zaakceptowaniu przez organ II instancji faktu nieudostępnienia wnioskowanej informacji publicznej w sposób i w trybie określonym w ustawie względnie rozpatrzenia zgodnie z trybem wniosku, pomimo podniesienia tego faktu przez skarżącego. Dodaje, że przedmiotem odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie była cała decyzja organu I instancji, ale jej część dotycząca dwóch fragmentów złożonych wniosków, a mianowicie udostępnienia stenogramów (stenofonogramów) z posiedzeń Rady Dzielnicy XIII oraz nagrania sesji Rady Dzielnicy XIII z 1.06.2004 r.

Fakt ten organ II instancji zignorował. Uzasadnienie do zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawiera słuszne wywody prawne, ale nie dotyczą one kwestionowanej części decyzji. Prezydent miasta K. w żadnym z pism lub decyzji nie ustosunkował się do złożonego wniosku o udostępnienie posiadanych przez niego stenogramów (stenofonogramów) z posiedzeń Rady Dzielnicy XIII.

W szczególności nie stwierdził, że nie ma możliwości udostępnienia żądanej informacji w sposób zaproponowany we wniosku, co powoduje, że brak było podstaw do umorzenia postępowania w tej części wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozpatrzyło też zarzutu skarżącego zawartego w odwołaniu, iż w dacie złożenia wniosku, kasety z nagraniami nie mogły być jeszcze zmazane, gdyż wniosek złożono 8.06.2004 r., a kolejna sesja Rady Dzielnicy XIII odbyła się 15.06.2004 r. Skarżący podnosi również, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie umożliwiło mu przed wydaniem decyzji zapoznania się z materiałem dowodowym oraz zajęcie stanowiska (art. 10 Kpa), a mogłoby to uchronić Samorządowe Kolegium Odwoławcze przed wydaniem niewłaściwej decyzji. Skarżący wniósł ponadto o przesłuchanie na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Prezydenta miasta K. oraz pracownika Dzielnicy XIII Pawła D.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium podnosi również, że na etapie postępowania odwoławczego zobowiązanie jest zbadać prawidłowość całej decyzji administracyjnej organu I instancji, a nie jedynie kwestionowanych przez stronę w odwołaniu jej fragmentów. Kolegium natomiast w postępowaniu odwoławczym nie jest zobowiązane do badania terminowości załatwienia sprawy przez organ I instancji. Co do zarzutu niedopełnienia dyspozycji art. 10 Kpa Kolegium wyjaśnia, że w tej sprawie nie zostało przeprowadzone żadne dodatkowe postępowanie dowodowe, zatem nie naruszono żadnych uprawnień strony. Kolegium nie chciało przedłużać postępowania administracyjnego z uwagi na krótkie terminy rozpoznania spraw o dostęp do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.(Dz. U. nr 153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola wykazała zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżący zasadnie podnosi, iż naruszone zostały przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198).

Zgodnie z art. 1 tejże ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie.

Niewątpliwie przebieg sesji Rady Dzielnicy, czy Rady Miasta stanowi informację publiczną. Każdy ma prawo dostępu do takiej informacji (art. 2 ustawy).

Niewątpliwie też Prezydent miasta K. jest organem zobowiązanym do udostępnienia takiej informacji (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Art. 7 ustawy o dostępie do informacji publicznej określa sposoby udostępniania informacji, wśród których wymienia się wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy) i udostępnienie materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia.

Oznacza to w rozpatrywanej sprawie obowiązek Prezydenta miasta K. udostępnienia wszelkich materiałów dokumentujących sesje rad dzielnicy czy też Rady miasta K., w tym również kaset z nagraniami, jeśli przyjęto taki sposób dokumentacji posiedzeń (mowa jest o tym również w art. 18 ust. 1 i art. 19 ustawy).

Brak było zatem podstaw prawnych do odmowy udostępnienia owych kaset poprzez tłumaczenie się względami technicznymi (a zwłaszcza faktem używania ich do kolejnych nagrań sesji). Nie wnikając w ocenę prawną takiego postępowania z nagraniami należy stwierdzić, iż w momencie złożenia przez skarżącego wniosku tj. 8.06.2004 r. nie było podstaw do nieudostępnienia mu kaset z nagraniami przynajmniej z sesji Rady Dzielnicy XIII z 1.06.2004 r., o co wnosił.

Następna bowiem sesja jak wynika ze skargi odbyła się z 15.06.2004 r., a zatem należało skarżącemu nagranie udostępnić niezwłocznie (zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 2 ustawy). Rację ma skarżący podnosząc, iż ani organ I, ani też II instancji nie wykazały faktu zniszczenia owych nagrań.

Stwierdzić należy, że ustawodawca inaczej traktuje dostęp do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (art. 3 ust. 1 pkt 3), gdyż nie obwarowuje tego dostępu w art. 7 ust. 1 pkt 3 ani też w art. 19 rozmaitymi formalnościami, jak to ma miejsce w przypadku informacji publicznych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 10 i 11 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198).

Jest to oczywiste, gdyż skoro istnieje bezpośredni dostęp do tych posiedzeń w postaci wstępu na nie, to brak podstaw, aby nie udostępniać niezwłocznie materiałów dokumentujących te posiedzenia.

Art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. dotyczą zupełnie innych kategorii informacji publicznej - informacji które nie zostały udostępnione w BIP, ani też wyłożone, wywieszone lub zainstalowane w miejscach ogólnie dostępnych. Niewątpliwie chodzi tu o informacje pochodzące od organów władzy publicznej i innych podmiotów, lecz innego rodzaju niż materiały dokumentujące posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy. Do nich bowiem mają zastosowanie art. 13-15 ustawy.

W konsekwencji w rozpatrywanej sprawie skarżącemu należało niezwłocznie udostępnić nagrania oraz protokoły i stenofonogramy.

Zamiast tego zastosowano procedurę określoną w art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z 6.09.2001 r., co spowodowało, że wniosek skarżącego nie został do chwili obecnej zrealizowany. Zarówno organ I jak i II instancji nie zwróciły uwagi na to, że skarżący zmodyfikował swój wniosek w dniu 28.06.2004 r. wnosząc także o dostarczenie mu "kserokopii sporządzonych już stenogramów lub stenofonogramów (...) oraz stenofonogramów w formie plików (CD)".

W powiadomieniu z 21.06.2004 r. Dyrektor Magistratu poinformował już stronę, że stenofonogramy z sesji Rady miasta K. mogą zostać udostępnione w wersji elektronicznej.

Brak zatem było podstaw do objęcia decyzją o umorzeniu postępowania również tej części wniosku skarżącego, gdyż nie zostały zrealizowane przesłanki, o których mowa w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rację ma skarżący twierdząc, iż w tym zakresie jego wniosek do chwili obecnej nie został rozpatrzony.

Uzasadnione są również zarzuty skarżącego dotyczące postępowania. Organy I i II instancji wbrew bowiem treści art. 7 Kpa nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 Kpa nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. W pełni zasadny jest również zarzut naruszenia art. 8-10 Kpa, zwłaszcza, gdy dotyczy on organu II instancji, gdyż przed wydaniem decyzji skarżącemu nie została dana możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłaszanych żądań. Jest bardzo prawdopodobne, iż jego udział w tym stadium postępowania przyczyniłby się do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Powoływanie się natomiast na konieczność szybszego załatwienia sprawy o dostęp do informacji jest nieuzasadnione w sytuacji, gdy przecież takiego dostępu nie zrealizowano, a przeciwnie postępowanie umorzono.

Analizując pozostałe zarzuty skargi należy jednakże stwierdzić, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało prawo skontrolować całą decyzję, a nie tylko zakwestionowany fragment (wynika to z zasad postępowania odwoławczego). Dodać należy, iż Sąd nie mógł przesłuchać osób wskazanych w skardze, gdyż zgodnie z art. 106 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może jedynie przeprowadzać dowody z dokumentów.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.