Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung,
Sędziowie WSA Joanna Kube,
Andrzej Kołodziej (spr).,

Protokolant Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej:

1. uchyla zaskarżoną decyzję;
2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości;
3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w T. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie

Stowarzyszenie [...] wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2007 r., zwróciło się do Prezesa Sądu Okręgowego w T. o udostępnienie informacji publicznej w postaci wyroków Sądu Okręgowego, Wydziału [...] zapadłych w okresie od [...] stycznia 2007 r. do [...] sierpnia 2007 r., w odniesieniu do których sędzią sprawozdawcą był sędzia E. K. Stowarzyszenie wskazało, iż udostępnienie polegać będzie na umożliwieniu przeczytania wyroków wraz z pisemnym uzasadnieniem (o ile było sporządzone) i sporządzeniu notatek. Prezes Sądu Okręgowego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), odmówił udostępnienia żądanych informacji publicznych, wskazując, iż ze względu na ochronę interesu stron postępowań sądowych dostęp do wyroków sądowych w postaci nieprzetworzonej - niezanonimizowanej, nie jest możliwy. Organ wskazał, iż stowarzyszenie może wystąpić o udostępnienie informacji zawartych w wyrokach sądowych i ich uzasadnieniach w formie przetworzonej, o ile wykaże, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, iż jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku postępowania.

Następnie w dniu [...] września 2007 r. Stowarzyszenie [...] zwróciło się do Prezesa Sądu Okręgowego w T. z kolejnym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci wyroków Sądu Okręgowego, Wydziału [...] zapadłych w okresie od [...] stycznia 2007 r. do [...] sierpnia 2007 r., w odniesieniu do których sędzią sprawozdawcą był sędzia E. K., w formie przetworzonej, tj. z wyłączeniem zawartych w nich danych osobowych stron i innych uczestników postępowania. Stowarzyszenie wskazało też na sposób udostępnienia danych - przez możliwość przeczytania wyroków wraz z pisemnymi uzasadnieniami i sporządzeniu notatek. Wnioskodawca wskazał, iż z uwagi na skargi społeczne, docierające do Stowarzyszenia, zdecydował się - w ramach działalności statutowej, na przeprowadzenie społecznej lustracji działalności orzeczniczej wskazanego sędziego, a następnie sporządzenie pisemnego raportu i przekazanie go do Krajowej Rady Sądownictwa i Ministra Sprawiedliwości. Podał, iż społeczna kontrola sprawowania wymiaru sprawiedliwości ma na celu pogłębianie zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości, a przez to pozwala na jego lepsze działanie.

Prezes Sądu Okręgowego w T. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], powołując się na treść art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmówił udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż wnioskodawca ubiegał się o dostęp do informacji o charakterze prywatnym, mających związek ze sferą prywatną osób fizycznych, których dotyczyły żądane orzeczenia sądowe. Ze względu na powyższe, żądane informacje nie mają charakteru publicznego w rozumieniu art. 5 ust. 2 i 3 ustawy o dostępnie do informacji publicznej, dlatego też brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku stowarzyszenia.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...], uchylił decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Minister wskazał, iż organ I instancji wydając decyzję z dnia [...] listopada 2007 r. dopuścił się rażącego naruszenia prawa - wydał decyzję administracyjną, obarczoną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, tj. wydał decyzję ostateczną w sprawie, która już wcześniej została zakończona decyzją ostateczną. Organ wskazał, iż oba wnioski - z [...] sierpnia 2007 r. oraz z [...] września 2007 r. dotyczyły udostępnienia tych samych informacji publicznych. Stąd należało stwierdzić, iż sprawy wszczęte ww. wnioskami są tożsame przedmiotowo i podmiotowo. Organ I instancji wydając decyzję ostateczną w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. naruszył powagę rzeczy osądzonej (res iudicata), ponieważ sprawa tożsama, wszczęta wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2007 r. została już poprzednio rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia [...] września 2007 r. Organ wskazał, iż w sytuacji zaistnienia bezprzedmiotowości postępowania przed pierwszą instancją należało uchylić wadliwą decyzję i umorzyć postępowanie w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Stowarzyszenie [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi nieważność zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, iż została ona wydana przez osobę nieuprawnioną do wydawania w imieniu ministra aktów administracyjnych oraz błędną ocenę stanu faktycznego sprawy, prowadzącą do przyjęcia, iż wnioski skarżącego o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] września 2007 r. oraz z [...] sierpnia 2007 r. są tożsame podmiotowo. Skarżący wyjaśnił, iż pierwszy z wniosków z dnia [...] sierpnia dotyczył udostępnienia orzeczeń sądowych w całości, natomiast drugi z [...] września dotyczył tych samych wyroków sądowych, ale z wyłączeniem zawartych w nich danych osobowych stron.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do przyjęcia przez organ, iż sprawy wszczęte wnioskami z dnia [...] sierpnia 2007 r. i z dnia [...] września 2007 r. są tożsame podmiotowo i przedmiotowo, ponieważ oba wnioski dotyczą udostępnienia informacji publicznej w tym samym zakresie. W konsekwencji tego organ I instancji wydał decyzję ostateczną w sprawie posiadającej już przymiot powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Inna forma żądanej informacji w przypadku wniosku z dnia [...] sierpnia 2007 r. informacji pełnej - wyroków wraz z uzasadnieniami, a w przypadku wniosku z dnia [...] września 2007 r. informacji zanonimizowanej - wyroków wraz z uzasadnieniami bez danych osobowych stron postępowania, zdaniem organu, nie decydują o innym zakresie żądanej informacji i pozostają bez wpływu na treść wniosków i ich tożsamości. Z takim stanowiskiem organu nie sposób się zgodzić.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga kwestia, iż aby można było mówić o powadze rzeczy osądzonej (res iudicata), nade wszystko musi mieć miejsce tożsamość sprawy administracyjnej pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tożsamość ta będzie istniała, gdy w sprawie występują te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. O ile w sprawie występuje niewątpliwie tożsamość podmiotowa, bowiem z wnioskami o udostępnienie informacji publicznej wystąpił ten sam podmiot, do tego samego organu, o tyle nie można zgodzić się z tym, iż mamy do czynienia z tożsamością przedmiotową sprawy. Wnioski z dnia [...] sierpnia 2007 r. i [...] września 2007 r. dotyczą bowiem różnych informacji publicznych.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) w art. 1 ust. 1 i art. 6 określa pojęcie informacji publicznej. Jest to każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Informacje publiczne mogą być zatem informacjami prostymi, czyli dokumentami dostępnymi bez wykazywania przesłanki interesu publicznego lub informacjami przetworzonymi.  Ustawa nie zakreśla definicji informacji przetworzonej, jednak zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym należy przyjąć, iż informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji publicznej prostej. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r. I OSK 1347/05, Lex 281369).

W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] września 2007 r., nie dotyczą tej samej informacji publicznej, bowiem pierwszy z nich dotyczy udzielenia informacji publicznej prostej, drugi zaś informacji publicznej przetworzonej. Trudno więc zgodzić się z organem, iż oba wnioski są tożsame przedmiotowo. W konsekwencji nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko organu, iż oba wnioski wszczęły sprawy tożsame przedmiotowo, a organ I instancji wydał dwie decyzje ostateczne rozstrzygające merytorycznie tą samą sprawę.

Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego dotyczącego wydania zaskarżonej decyzji przez osobę nieuprawnioną do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Ministra Sprawiedliwości należy wskazać, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Przedstawione skarżącemu i dołączone do akt administracyjnych upoważnienie dla Zastępcy Dyrektora Biura Ministra w Ministerstwie Sprawiedliwości zawarte w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w sprawie udostępniania informacji publicznej w Ministerstwie Sprawiedliwości spełnia wymogi art. 268a kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Upoważnienie to nie zawsze musi przybierać formę specjalnego, odrębnego pisma, zwłaszcza w sytuacji, gdy wynika ono z regulaminu organizacyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 1997 r., sygn. akt SA/Bk 781/96, LEX nr 27446).

Reasumując, w sprawie brak jest przesłanek, by stwierdzić, iż doszło do naruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), ponieważ wniosek z dnia [...] września 2007 r. o udostępnienie informacji publicznych w postaci orzeczeń sądowych pozbawionych danych osobowych stron występujących w tych postępowaniach należy potraktować jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. Natomiast wniosek z dnia [...] sierpnia 2007 r. jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej prostej - całości orzeczeń sądowych. Stąd też w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. brak jest tożsamości przedmiotowej ze sprawą wszczętą wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2007 r.

Organ ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sądu, winien przeanalizować możliwość udostępnienia żądanej informacji publicznej w oparciu o przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 cytowanej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 cytowanej ustawy, oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348.