Żadna z przyczyn wymienianych przez organ w toku postępowania administracyjnego, w szczególności udzielenie odpowiedzi na wniosek po wniesieniu skargi do Sądu, nie może uzasadniać ani usprawiedliwiać postępowania polegającego na uchylaniu się od wykonania wyroku Sądu. W szczególności brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do tego, ażeby organ rozpatrujący tego rodzaju sprawę uzależniał jej załatwienie od faktu, czy osoba której dotyczył wniosek, dalej zajmuje określone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym:
Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca),
Sędziowie:
Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,
Sędzia WSA Ewa Ibrom,
Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski,
po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi D. M. G. o wymierzenie Burmistrzowi Opola grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 grudnia 2005 r. sygn. akt II SAB/Lu 74/05 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. wymierza Burmistrzowi grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; II. nakazuje ściągnąć od Burmistrza na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu, od którego skarżący był zwolniony
Uzasadnienie
Dariusz M. G. w skardze z dnia 15 października 2007 r. zarzucił Burmistrzowi O. L. niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 grudnia 2005 r. wydanego w sprawie sygn. akt II SAB/Lu 74/05 i w związku z tym wniósł o wymierzenie temu organowi grzywny.
Skarżący podał, że wyrokiem z dnia 16 grudnia 2005 r. sygn. akt II SAB/Lu 74/05, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność Burmistrz O. L. w sprawie jego wniosku o udzielenie informacji publicznej zobowiązał tegoż Burmistrza do udzielenia w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku informacji zgodnie z wnioskiem z dnia 8 czerwca 2005 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Burmistrz O. L., która to skarga kasacyjna wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 528/06 została oddalona. Ponadto skarżący dołączył do skargi pisemne wezwanie Burmistrza z dnia 14 września 2007 r. do wykonania wyroku wydanego w sprawie II SAB/Lu 74/05, w odpowiedzi na które - jak wyjaśnił - otrzymał pismo z dnia 24 września 2007 r., nie będące w jego ocenie odpowiedzią na wezwanie zgodnie z wyrokiem Sądu.
W odpowiedzi na skargę z dnia 14 listopada 2007 r. (data nadania), Burmistrz O. L. wniósł o jej oddalenie. Jak wskazał - w jego ocenie - wyrok z dnia 16 grudnia 2005 r. został wykonany, o czym świadczy pismo z dnia 24 września 2007 r., które zawiera odpowiedź na wniosek strony, a które następnie w wyniku zaistniałej pomyłki zostało zmodyfikowane pismem dnia 7 listopada 2007 r.
Ponadto organ zaznaczył, że udzielona informacja ma wyłącznie wartość historyczną, gdyż dotyczy osoby, która już od dnia 19 czerwca 2006 r. (tj. w dacie uprawomocnienia się wyroku) nie pełni funkcji pracownika przeprowadzającego wywiad środowiskowy ze skarżącym.
Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2008 r. skarżący podtrzymał żądanie ukarania Burmistrza O. L. grzywną i podał, że jego wniosek o udzielenie informacji do dnia rozprawy nie został załatwiony, i nie czyni tego pismo z dnia 7 listopada 2007 r.
Pełnomocnik Burmistrza wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wszczęcie postępowania sądowego o zastosowaniu środka przewidzianego w art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., ma na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroku sądowego oraz jego zdyscyplinowanie.
Z niewykonaniem przez organ administracji publicznej wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, uwzględniającym na podstawie art. 149 p.p.s.a. skargę na bezczynność w sprawach z art. 3 § 2 pkt 1-4 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zobowiązującym go do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności obowiązku tego nie wykonał.
Wyznaczony przez sąd administracyjny termin do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona i nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 kpa (Z. Żakowski glosa do postanowienia z dnia 12 maja 1998 r. IV SA 1317/96, OSP 1999, z. 3, poz. 57).
Jeżeli orzeczenie sądu zobowiązuje organ do wydania aktu w oznaczonym terminie, to zarówno niewydanie tego aktu w ogóle jak i wydanie go po tym terminie oznacza, że organ nie wykonał wyroku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że Burmistrz O. L. nie wykonał wyroku z dnia 16 grudnia 2005 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydanego w sprawie sygn. akt II SAB/Lu 74/05 w zakreślonym przez Sąd terminie.
Wyrokiem tym organ został zobowiązany do wydania w terminie 30 dni (licząc od daty uprawomocnienia się wyroku) rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 8 czerwca 2005 r. o udostępnienie informacji publicznej na temat wykształcenia pracownika socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej, który został upoważniony do przeprowadzania ze skarżącym wywiadów środowiskowych.
Jak wynika z akt sprawy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stał się prawomocny w dniu 9 lutego 2007 r. tj. w dacie oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wniesionej od tego wyroku przez Burmistrza skargi kasacyjnej.
W związku z tym od tej daty rozpoczął bieg wyznaczony przez Sąd termin do wykonania wyroku zobowiązującego organ do udzielenia żądanej informacji.
W tym miejscu negatywnie należy ocenić brak jakiegokolwiek działania ze strony Burmistrza po uprawomocnieniu się wyroku, które to działanie należy ocenić jako lekceważenie prawomocnego wyroku Sądu. Czynności Burmistrza podjęte zostały dopiero po interwencji skarżącego przeprowadzonej pismem z dnia 14 września 2007 r., którym strona wezwała organ do wykonania wyroku Sądu z dnia 16 grudnia 2005 r. Przy tym pisma z dnia 24 września 2007 r. podpisanego przez Zastępcę Burmistrza z uwagi na jego treść w ogóle nie można traktować jako wykonanie wyroku Sądu. Dopiero w wyniku złożenia w dniu 15 października 2007 r. skargi o wymierzenie organowi grzywny za nie wykonanie wyroku, organ przesłał skarżącemu 7 listopada 2007 r. informację na temat wykształcenia pracownika OPS w Opolu Lubelskim wyznaczonego do przeprowadzania wywiadów środowiskowych od 1 marca 2005 r. W piśmie tym organ przyznał skarżącemu rację wskazując na swoją winę w zakresie rozpoznania wniosku. W odniesieniu do powyższego należy wskazać, iż zgodnie z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.
Nadto w tym kontekście błędnie organ uznał, iż z uwagi na to, że żądana informacja przestała być w dniu uprawomocnienia się wyroku aktualna, organ zwolniony została z obowiązku wykonania wyroku.
Podstawową zasadą państwa prawa jest respektowanie i wykonywanie prawomocnych wyroków sądów. Żadna z przyczyn wymienianych przez organ w toku postępowania administracyjnego, w szczególności udzielenie odpowiedzi na wniosek po wniesieniu skargi do Sądu, nie może uzasadniać ani usprawiedliwiać postępowania polegającego na uchylaniu się od wykonania wyroku Sądu. W szczególności brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do tego, ażeby organ rozpatrujący tego rodzaju sprawę uzależniał jej załatwienie od faktu, czy osoba której dotyczył wniosek, dalej zajmuje określone stanowisko. Niczym nieuzasadnione uchylanie się od rozpoznania sprawy stanowi naruszenie przez organ podstawowych zasad demokratycznego państwa prawnego. W szczególności nie do pogodzenia z obowiązującym porządkiem prawnym jest sytuacja, w której organ poprzez lekceważenie prawomocnego wyroku Sądu czyni zupełnie iluzorycznym termin ustalony przed Sąd do załatwienia sprawy i co najistotniejsze wywołuje konsekwencje w postaci pozbawienia wyroku sądu skuteczności. Takie działanie organu zasługuje na dezaprobatę i w pełni uzasadnia podjęte orzeczenie wymierzające grzywnę.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w kwocie 2000 zł na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a, zatem w wysokości przewidzianej w § 6 tego przepisu. Na wysokość grzywny wymierzonej w dolnej granicy wpływ miał zarówno upływ czasu od powstania po stronie organu obowiązku rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego i działania organu w tym okresie jak i wydanie przez Burmistrza pisma z dnia 7 listopada 2007 r., udzielającego ostatecznie żądanej informacji.
Należy przy tym uznać za niezasadny zarzut podniesiony w piśmie skarżącego złożonym na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2008 r., iż pismo z dnia 7 listopada 2007 r. nie jest odpowiedzią na jego wniosek, gdyż nie zawiera informacji, w jakim okresie czasu pracownik socjalny uzyskał podane wykształcenie. Takiego pytania wniosek z dnia 8 czerwca 2005 r. nie zawierał, a ograniczał się do żądania podania wykształcenia pracownika. Wskazanie szkoły, którą ten pracownik ukończył i tytułu zawodowego, jaki uzyskał, w zupełności odpowiada na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Na podstawie 223 § 2 w związku z art. 200 p.p.s.a. Sąd nakazał ściągnięcie od organu nieuiszczonego w sprawie wpisu, od którego skarżący był zwolniony.