Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym:

Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.)

Sędziowie sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał,

sędzia WSA Jacek Pruszyński

Protokolant Marta Anna Lawda,

po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 02 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy H. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji

1. zobowiązuje Wójta Gminy H. do załatwienia w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi, wniosku J. S. z dnia 9.10.2009 r. oraz dwóch wniosków z dnia 22.10.2009 r.,

2. w zakresie bezczynności na wniosek z dnia 6.11.2009 r. skargę oddala,

3. zasądza od Wójta Gminy H. na rzecz skarżącego J. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.

Uzasadnienie

W dniu 9 października 2009 r. J. S. wystąpił do Wójta Gminy H. o udostępnienie informacji publicznej - wydanie kopii zezwolenia Starostwa Powiatowego w H. na wycinkę drzew w pasie drogowym drogi gminnej nr 108538 B, o którym mowa w piśmie z dnia 02.10.2009 r. Pismem z dnia 21.10.2009 r. organ odpowiedział, że potwierdzone za zgodność z oryginałem zezwolenie oraz wniosek o jego wydanie są do odebrania w Urzędzie Gminy H. w godzinach jego pracy. Ponadto poinformowano, że w/w zezwolenie oraz wniosek zawierają 3 strony, zatem zgodnie z ustawą o opłacie skarbowej nalicza się opłatę skarbową w wysokości 15 zł, po 5 zł od każdej strony, i w/w opłatę należy uiścić przed odbiorem potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów.

W dniu 22.10.2009 r. J. S. złożył kolejne dwa wnioski o udzielenie informacji publicznej, a mianowicie wniósł o udzielenie odpowiedzi na pytania: "Czy Wójt Gminy wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przebudowy linii energetycznej we wsi S.?" oraz "Czy Wójt Gminy występował z żądaniem przestawienia ogrodzenia w stosunku do innych mieszkańców wsi S., których ogrodzenia również znajdują się w pasie drogowym?" Ponadto wystąpił o "wydanie kserokopii wniosku – zlecenia, o którym mowa w piśmie z dnia 19.10.2009 r., znak: [...]". W odpowiedzi na w/w wnioski pismem z dnia 05.11.2009 r. organ wskazał, że gmina prowadzi czynności związane z przygotowaniem inwestycji jaką jest przebudowa słupa energetycznego i linii komunalnej oraz że wszystkie wymagane procedury zostaną zachowane. Ponadto poinformowano, że wnioskowane przez J S. potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie są do odebrania w siedzibie Urzędu i że należy wnieść na rachunek Gminy kwotę 45 PLN przed odbiorem tych dokumentów, tytułem opłaty skarbowej, pobieranej za kopie potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów. Z kolei we wniosku z dnia 06.11.2009 r. J. S. wniósł o wskazanie podstawy prawnej stwierdzenia, że gmina wydając na wniosek kopie posiadanych dokumentów może je wydać tylko jako potwierdzone za zgodność z oryginałem. W odpowiedzi na ten wniosek organ I instancji pismem z dnia 23.11.2009 r. poinformował, że podstawą do potwierdzenia za zgodność z oryginałem dokumentów jest art. 73 k.p.a.

W skardze z dnia 30.11.2009 r. wywiedzionej do tut. Sądu Skarżący omówił historię wymiany korespondencji pomiędzy nim a Wójtem Gminy H. Podkreślił, że w żadnym ze składanych wniosków nie domagał się wydania poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów oraz że z żadnego przepisu nie wynika, iż wydawane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej kopie muszą być wydane po potwierdzeniu za zgodność z oryginałem. Wskazał też, że Wójt uchylił się od odpowiedzi na postawione pytania.

W odpowiedzi na skargę Wójt H. wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu bezczynność organu ma miejsce wówczas gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie informacji lub odmawia udzielenia takiej informacji. Organ wskazał, że na wszystkie wnioski Skarżącego odpowiedziano z zachowaniem 14-dniowego terminu. Podniesiono także, że w pismach skarżącego były wnioski o wydanie informacji, a nie przesłanie jej pocztą, a także że poinformowano skarżącego o możliwości odebrania dokumentów w Urzędzie Gminy H. w godzinach jego pracy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej cechuje pewna specyfika, gdyż do skutecznego wniesienia skargi nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie danego organu do usunięcia naruszenia prawa, w rozumieniu art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Termin 14- dniowy załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej "ustawą", stanowi lex specialis w stosunku do art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, regulującego terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Dopiero niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ww. ustawy, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności (wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. I OSK 601/05).

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust.1 i art. 6 ustawy. W świetle ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż przy wykładni pojęcia "informacja publiczna" należy kierować się art. 61 Konstytucji RP, w myśl którego prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy strefy faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań a także te, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. (por: postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2002 r., II SAB 105/02, Lex 137863, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2007 r., II SAB/Wa 175/06, Lex 340013 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2006 r., II SAB/Wa 1/06, Lex 197599).

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż charakter informacji, o udzielenie których wystąpił skarżący, z wyjątkiem wniosku z 06.11.2009 r., odpowiada przedstawionej wyżej definicji informacji publicznej, gdyż skarżący domagał się wydania dokumentów urzędowych, decyzji administracyjnej oraz wniosku o jej wydanie, wniosku Wójta Gminy dotyczącego Zakładu Energetycznego oraz udzielenia informacji dotyczącej wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie a także informacji dotyczącej działań faktycznych związanych z wykonywaniem zadań publicznych – informacji o żądaniu przestawienia ogrodzenia.

W myśl art. 14 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

W rozpoznawanej sprawie organ w ustawowym terminie 14 dni, od daty złożenia wniosku, informował skarżącego, że kopie poświadczonych za zgodność dokumentów, których się on domaga, są do pobrania po uprzednim uiszczeniu opłaty skarbowej. Ponadto w terminie udzielił odpowiedzi na pytania skarżącego i zaoferował wydanie kopii uwierzytelnionych dokumentów. Jednakże udzielone odpowiedzi były enigmatyczne a wydanie informacji w formie papierowej bezpodstawnie uzależniono od uiszczenia opłaty skarbowej. Pytania zadane przez skarżącego zostały sformułowane precyzyjnie. W pierwszym pytaniu prosi on o informację czy zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie administracyjnej, natomiast w drugim czy Wójt występował z żądaniem przestawienia ogrodzenia w stosunku do innych mieszkańców wsi S. Zatem odpowiedzi mogły się ograniczać do stwierdzeń "tak" lub "nie". Tymczasem organ udzielił mętnych, enigmatycznych odpowiedzi na proste pytania. Uznać należało więc, że podjęte przez organ czynności nie czyniły zadość wymogom udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji że oraz dopuścił się bezczynności.

Przyznać należy rację skarżącemu, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie nakazuje wydawania informacji publicznej w formie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów. Zatem uzależnienie wydania kopii dokumentów od uiszczenia opłaty skarbowej było bezprawne. Powoływany przez organ art. 73 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu dotyczącym udzielenia informacji publicznej. Organ myli procedurę udostępniania akt administracyjnych i wydawania kopii dokumentów stronie w toku postępowania administracyjnego w sprawie administracyjnej z procedurą udostępniania informacji publicznej, na papierowych nośnikach informacji, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z wniosków skarżącego wynika jednoznacznie, że domagał się on informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem uwierzytelnianie kopii dokumentów będących nośnikami informacji publicznej i uzależnienie ich wydania od uiszczenia opłaty skarbowej było bezprawne. Ponieść należy jedynie, gdyż być może organ myli obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej z kosztami udostępnienia informacji publicznej, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy jeżeli podmiot obowiązany do udostępnienia informacji ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, to może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom.

Chybiony jest natomiast zarzut skargi odnośnie bezczynności organu odnośnie wniosku z 6.11.2009 r. W owym wniosku skarżący domaga się wskazania podstawy prawnej w zakresie dotyczącym wydawania dokumentów potwierdzonych za zgodność z oryginałem. Jest to zatem pytanie o wskazanie podstawy prawnej, ewentualnie o interpretację przepisu prawa, a nie o udzielenie informacji publicznej.

Uznanie w niniejszej sprawie, iż wnioski skarżącego winny być rozpoznane w oparciu o w/w ustawę, oznacza, iż organ zobowiązany był albo udzielić informacji albo rozstrzygnąć w trybie art. 16 ustawy.

Z wyżej wymienionych przyczyn zobowiązano Wójta H. do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego z dnia 9.10. 2009 r. oraz dwóch wniosków z 22.10.2009 r. w oparciu o ustawę o dostępie do informacji publicznej, przy rozważeniu ograniczeń w prawie do informacji publicznej przewidzianych w art. 5 ustawy, w terminie 14 dni od zwrotu akt organowi - art. 149 w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.