Na dzień 16 sierpnia 2010 r. orzeczenie nieprawomocne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski

Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.)

Eugeniusz Wasilewski

Protokolant Sylwia Mikuła

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej

1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą

2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r. (k-5 akt adm.) W. P. – radca prawny, zwróciła się do Głównego Inspektoratu Weterynarii o udostępnienie informacji publicznej, to jest stanowiska Głównego Lekarza Weterynarii, dotyczącego stosowania przez rolników produkujących i wprowadzających do obrotu mleko surowe separatorów (wirówek).

Wnioskodawczyni wyjaśniła, że ze stanowiskiem Głównego Lekarza Weterynarii zapoznała się na stronie internetowej, ale z uwagi na fakt, że nie zostało ono opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Głównego Inspektoratu Weterynarii nie może stanowić dowodu w postępowaniu sądowym. Powołując się na art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), wniosła o udostępnienie żądanej informacji publicznej poprzez jej nadesłanie.

Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. (k-11 akt adm.) Główny Lekarz Weterynarii poinformował wnioskodawczynię, że przysługuje jej jedynie prawo wglądu w żądane dokumenty, tym samym żądana informacja nie może być jej przesłana. Jednocześnie Główny Lekarz Weterynarii, wskazując jako podstawę art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poinformował W. P., że z treścią tego dokumentu może zapoznać się w siedzibie Głównego Inspektoratu po złożeniu w terminie 14 dni stosownego w tym zakresie wniosku. Stwierdził też, że brak złożenia takiego wniosku skutkować będzie wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania.

W odpowiedzi na powyższe pismo wnioskodawczyni, powołując się na art. 12 ust. 2 cytowanej ustawy, stwierdziła, że takie ograniczenie dostępu do informacji (jedynie do wglądu) wypacza cel ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W dniu [...] grudnia 2009 r. (k-18) Główny Lekarz Weterynarii, wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 16 ust. 1 i art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, umorzył postępowanie w sprawie udostępnienia W. P. żądanego, wnioskiem z dnia [...] listopada 2009 r., stanowiska Głównego Lekarza Weterynarii, dotyczącego stosowania przez rolników (separatorów/wirówek).

W motywach uzasadnienia stwierdził, że wobec niezłożenia przez W. P. w terminie 14 dni wniosku, wskazanego w jego piśmie z dnia [...] listopada 2009 r., koniecznym stało się wydanie decyzji o umorzeniu postępowania.

Ponadto ponownie wskazał, że wnioskodawczyni przysługuje jedynie prawo wglądu do żądanego dokumentu urzędowego.

Powyższa decyzja, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. została utrzymana w mocy przez Głównego Lekarza Weterynarii.

Organ II instancji, rozpatrując sprawę ponownie stwierdził, iż zawarte w art. 12 ust. 2 rozwiązania odnoszą się tylko do uprawnień, o których mowa w art. 3 pkt 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie mają natomiast zastosowania do wglądu do dokumentu urzędowego, gdyż formę jego udostępniania (wglądu) określa art. 3 pkt 2 ust. 1 ustawy.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. P. do tutejszego Sądu.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 2, art. 14 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Negując zaprezentowaną przez organ wykładnię przepisów, stwierdziła, że sposób działania organu zmierza do ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej tym bardziej, że żądano udostępnienia informacji w formie najprostszej z możliwych. Jednocześnie podnosiła, że art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyznacza jedynie zakres przedmiotowy ustawy, a szczególny tryb i formę udostępniania informacji publicznej regulują przepisy art. 10, art. 12 i art. 14 ustawy.

W odpowiedzi na skargę Główny Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że udostępnienie żądanych dokumentów mogło nastąpić poprzez przyznanie prawa wglądu do nich i sporządzenia z nich notatek. Twierdził, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przyznaje stronie prawa do otrzymywania kopii dokumentu urzędowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga w pełni zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno decyzja organu I instancji, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Lekarza Weterynarii, naruszają prawo.

W europejskiej koncepcji prawa do informacji publicznej, podmiotowe prawo do informacji wynika z art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, która obowiązuje w Polsce od 19 stycznia 1993 r. oraz z art. 10 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, ratyfikowanego przez Polskę w 1977 r.

Artykuł 10 Konwencji, zwanej dalej konwencją europejską, zapewnia wolność każdego do otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe (art. 10 ust. 1). Korzystanie z tej wolności może podlegać wymaganiom i ograniczeniom, wskazanym w art. 10 ust. 2 konwencji europejskiej.

Artykuł 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych formułuje prawo do informacji, jako prawo każdego do swobodnego wyrażania poglądów, które obejmuje swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe. Obydwa akty prawne wyposażają każdego w prawo do wolności informacji.

Treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) odpowiada tym zapisom i poszerza krąg uprawnionych podmiotów, wskazanych w art. 61 Konstytucji RP.

Zgodnie z tym przepisem Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1).

Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2).

Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4).

Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, w jakiej formie udostępniane są informacje publiczne – czy w formie wydania kserokopii dokumentów, czy też – jak twierdzi organ – jedynie w formie dostępu do dokumentów w siedzibie organu.

Jeżeli jakaś informacja nie może zostać udostępniona, z uwagi na to, że jest objęta tajemnicą ustawowo chronioną to organ musi ustalić i konkretnie wskazać w decyzji, o jaką tajemnicę chodzi - państwową, służbową, skarbową, statystyczną czy też o inną tajemnicę ustawowo chronioną. Nie jest natomiast możliwe narzucenie stronie formy realizacji jej prawa do informacji publicznej, gdyż to ona powinna wskazać formę jej udostępnienia. Zgodnie bowiem z art. 14 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1).

Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.

Ponadto stosownie do treści art. 12 ust. 2 ustawy, podmiot udostępniający informację publiczną jest obowiązany zapewnić możliwość:

1) kopiowania informacji publicznej albo jej wydruk lub

2) przesłania informacji publicznej albo przeniesienia jej na odpowiedni, powszechnie stosowany nośnik informacji.

Reasumując za błędny uznać należało pogląd organu, iż udostępnienie informacji publicznej ogranicza się do wglądu w żądane dokumenty.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ winien udostępnić skarżącej kserokopie żądanych dokumentów informacji publicznych, z uwzględnieniem ograniczeń, wynikających z art. 5 omawianej ustawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.