Od 2002 roku, w prawie pięćdziesięciu krajach świata, 28 września obchodzi się Międzynarodowy Dzień Prawa do Informacji. O jakiej informacji mowa? Oczywiście o informacji publicznej.
Dzięki przynależnemu nam prawu wiemy jak działają instytucje publiczne, jak wydają nasze pieniądze, jak podejmowane są decyzje, co jest planowane. To my dajemy władzę tym, którzy decydują o naszych wspólnych sprawach. Jednak stawiamy pewne warunki – że będziemy wiedzieli jak władza jest sprawowana, aby móc wyciągnąć wnioski czy przedłużamy naszą zgodę na rządzenie.
Czy jednak zawsze jest taki idealnie? Niestety nie – wiele i wielu z nas nie wie, że ma takie prawo. Często władze nie do końca pamiętają o prostej zasadzie, że jawność jest zasadą, a tajemnica wyjątkiem. Dlatego co roku przypominamy sobie i władzom o tym istotnym dla funkcjonowania demokracji prawie człowieka. Z tej okazji na całym świecie odbywają się konferencje o prawie do informacji, ogłaszane są raporty o jego przestrzeganiu, wręczane są nagrody dla najbardziej przejrzystych instytucji oraz pokazywane są absurdalne odmowy udzielenia informacji publicznej. Dużo uwagi poświęcają tej sprawie media.
Co sie dzieje w Polsce? Już po raz drugi Pozarządowe Centrum Dostępu do Informacji Publicznej organizuje obchody prawa do informacji przez cały tydzień. Zorganizowaliśmy szkolenia w siedmiu miastach w Polsce. Uczestniczki i uczestnicy szkoleń oraz wszystkie chętne osoby 29 września w poniedziałek ruszyli do urzędów z wnioskami o udzielenia informacji. Do naszej akcji włączyły się lokalne media w Radomiu, Zielonej Górze, Warszawie i Lublinie. Na stronie www.informacjapubliczna.org.pl pojawiły się artykuły ekspertów o naturze prawa do informacji, jego ograniczeniach, tym jak skutecznie dochodzić prawa do informacji oraz o Biuletynie Informacji Publicznej. Przy organizacji dnia prawa do informacji współpracowali z nami partnerzy z całej Polski: Głos Szklarskiej Poręby, Federacja Organizacji Służebnych Mazowia, Rada Organizacji Pozarządowych Województwa Łódzkiego, Stowarzyszenie Kocham Radom, Stowarzyszenie Razem dla Innych, Stowarzyszenie Verte.
Katarzyna Batko-Tołuć